विशेष संपादन ,,,,
दीपावलीच्या प्रकाशोत्सवाचा श्रीगणेशा करणारा सण म्हणजे ‘धनत्रयोदशी’ किंवा ‘धनतेरस’. हा दिवस उजाडला की, बाजारपेठा सोन्या-चांदीच्या दागिन्यांनी, नवीन भांड्यांनी आणि रोषणाईने नटून जातात. ‘धन’ म्हणजे संपत्ती आणि या दिवशी नवीन वस्तू खरेदी करणे शुभ मानले जाते. परंतु, बदलत्या काळात धनत्रयोदशीच्या पारंपरिक व्याख्या बदलून त्याकडे अधिक व्यापक आणि सामाजिक दृष्टिकोनातून पाहण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
‘धन्वंतरी जयंती’ आणि आरोग्याचे ‘धन’
फार कमी लोकांना हे माहीत असते की, धनत्रयोदशी हा केवळ भौतिक संपत्ती पूजण्याचा दिवस नाही. या दिवशी आयुर्वेदाचे दैवत ‘भगवान धन्वंतरी’ यांची जयंती साजरी केली जाते. पुराणात म्हटल्याप्रमाणे, धन्वंतरी देवांनी मानवाला आरोग्याचे वरदान दिले. “पहिलं सुख म्हणजे निरोगी काया” ही आपली जुनी म्हण आहे. आजच्या धावपळीच्या आणि मानसिक तणावाच्या युगात ‘आरोग्य’ हेच आपले खरे धन आहे, हे आपण विसरता कामा नये. या धनत्रयोदशीला सोन्या-चांदीसोबतच स्वतःच्या आणि कुटुंबाच्या चांगल्या आरोग्याचा संकल्प करणे हीच खरी धन्वंतरी पूजा ठरेल.
खरेदीचा आनंद: सामाजिक भान जपताना
धनत्रयोदशीला बाजारात जाऊन खरेदी करण्याचा ट्रेंड मोठा आहे. डिजिटल जगात ऑनलाइन खरेदीचे प्रमाण वाढले असले, तरी आपल्या आजूबाजूच्या स्थानिक व्यापाऱ्यांचा, मातीचे दिवे बनवणाऱ्या कुंभारांचा आणि छोट्या दुकानदारांचा विचार करणेही गरजेचे आहे.
• स्थानिक विक्रेत्यांना प्राधान्य द्या:
मॉल किंवा मोठ्या ब्रँड्समधून खरेदी करण्याऐवजी रस्त्या कडेला बसून दिवे, आकाशकंदील किंवा पूजेचे साहित्य विकणाऱ्यांकडून खरेदी करा.
• ‘व्होकल फॉर लोकल’: तुमच्या खरेदीमुळे एखाद्या गरीब कुटुंबाची दिवाळी गोड होणार असेल, तर तेच सर्वात मोठे ‘पुण्य’ आणि ‘धन’ आहे.
‘पर्यावरणपूरक’ धनत्रयोदशीची गरज
समृद्धीचा हा उत्सव साजरा करताना आपण निसर्गाचे देणे लागतो याचे भान ठेवणे आवश्यक आहे.
• धनत्रयोदशीच्या दिवशी घराची स्वच्छता करताना पाण्याचा अपव्यय टाळावा.
• प्लास्टिकच्या सजावटी साहित्याऐवजी निसर्गाला पूरक अशा गोष्टींचा वापर करावा.
• फटाक्यांचा कमीत कमी वापर करून वायू आणि ध्वनी प्रदूषण रोखण्यासाठी हातभार लावावा.
गरजूंच्या जीवनात आनंदाचा ‘धन’ द्या!
सामाजिक बांधिलकी म्हणून या धनत्रयोदशीला एक नवीन पायंडा पाडता येईल. आपल्याकडे असलेल्या अतिरिक्त गोष्टी, कपडे, अन्न किंवा लहान मुलांसाठी फराळ-मिठाई एखाद्या अनाथालयात किंवा गरजू वस्तीत जाऊन वाटप करा. संपत्तीचा साठा करण्यापेक्षा ती आनंदाच्या रूपाने वाटल्यास समाजात एक सकारात्मक संदेश जाईल.
थोडक्यात काय तर…
धनत्रयोदशी हा सण आपल्याला केवळ पैशांची श्रीमंती नव्हे, तर विचारांची, आरोग्याची आणि नात्यांची श्रीमंती जपायला शिकवतो. केवळ भौतिक सुखाच्या मागे न धावता, आरोग्याचे रक्षण करणे आणि समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत दिवाळीचा आनंद पोहोचवणे हीच या सणाची खरी सार्थकता आहे.
तुम्हा सर्व वाचकांना लोकपालक न्यूज पोर्टलच्या वतीने धनत्रयोदशी आणि धन्वंतरी जयंतीच्या हार्दिक शुभेच्छा! हे वर्ष तुम्हा सर्वांना उत्तम आरोग्य, सुख-शांती आणि सामाजिक समृद्धीचे जावो.
